پژوهشكده تحقيقات اسلامى

66

مرورى بر زندگانى فرماندهان اسلام ( فارسى )

خلاصه عبداللَّه بن عباس بن عبدالمطلب ، پسر عموى پيامبر اكرم ، مفسّر قرآن ، راوى حديث ، دانشمند امت ، سردار سپاه امام على ( ع ) و يار امامان حسن و حسين عليهما السلام بود . او در دوره خلفا مورد احترام و رايزنى و مشورت آنها بود ، با اين حال بارها در حضور خلفا ، از حقّانيت امام على ( ع ) براى احراز مقام خلافت و غصب آن مقام توسط آنها سخن گفت . در عصر حكومت امام على ( ع ) ، استاندار بصره ، مشاور لشكرى و كشورى امام و فرستادهء ويژهء آن حضرت در مأموريتهاى خاص نظير مذاكره يا اتمام حجّت با دشمن بود . در جمل فرمانده مقدمه سپاه و در صفين فرماندهى جناح راست و . . . را عهده‌دار بود . ابن عباس در جريان حكميت ، نماينده مورد قبول امام على ( ع ) بود ولى مورد پذيرش دوستان نادان و منافقان قرار نگرفت . او مورد غضب معاويه ، ابن زبير و ديگر ستمگران بود . در سركوب خوارج كار تهيه نيرو و امكانات را براى سپاه امام قبول كرد و احتجاج با دشمن منحرف به دو سپرده شد . ابن عباس مدافع پاكباز ائمه در تمامى لحظات سخت و دشوار عصر حاكميت خشن امويان بود و سرانجام در حالى كه توسط عبداللَّه بن زبير از مكّه به طائف تبعيد شده بود ، در سال 68 هجرى در آنجا درگذشت و در همان جا به خاك سپرده شد . پرسش 1 . دعاى پيامبر ( ص ) در مورد ابن عباس را بيان كنيد . 2 . امام على ( ع ) قبل از آغاز جنگ جمل ، چه مأموريت ويژه‌اى به ابن عباس داد ؟ 3 . ماجراى نامه نگاريهاى ابن عباس و معاويه چه بود و به كجا انجاميد ؟ 4 . سخن و دليل امام على ( ع ) براى انتخاب ابن عباس در حكميّت چه بود ؟ 5 . پاسخ ابن عباس را به معاويه دربارهء بيعت امام حسين ( ع ) با يزيد بنوسيد .